Gweld y testun: Bach Canolig Mawr

Adolygiad o Lywodraeth Cymru – addysg yn y cartref ac ysgolion annibynnol

Beth sy’n digwydd?

Ar 7fed Hydref 2020, ysgrifennodd Sally Holland, Comisiynydd Plant Cymru at y Prif Weinidog. Yn ei llythyr, dywedodd bydd hi’n edrych ar sut mae Llywodraeth Cymru wedi gwneud penderfyniadau ar ddiogelu hawliau plant sy’n cael eu haddysgu gartref neu mewn ysgolion preifat. Mae hyn yn cael ei alw’n ‘adolygiad’.

Pam mae’r Comisiynydd yn adolygu Llywodraeth Cymru?

Un o gyfrifoldebau’r Comisiynydd yw sicrhau bod plant yng Nghymru yn derbyn eu hawliau, ble bynnag maen nhw’n derbyn eu haddysg.

Mae gan blant a theuluoedd rhesymau gwahanol am ddewis addysg yn y cartref ac mae ganddyn nhw brofiadau gwahanol o addysg yn y cartref.

Mae gan blant yr hawl i addysg a gall hyn bod yn y cartref. Mae rhai plant yn mynd i ysgol annibynnol.

Dydy cael eich addysgu yn y llefydd yma ddim yn golygu nad ydych chi’n derbyn eich hawliau. Ond rydym yn credu mai modd gwella rhai o’r amddiffyniadau yn y gyfraith.

Beth ddylai wella?

Credwn dylai athrawon yn ysgolion annibynnol bod ar restr sy’n gallu gweithredu os maen nhw’n torri rheolau diogelu plant. Mae hyn yn cael ei alw’n ‘gofrestr broffesiynol’. Mae angen i athrawon sy’n gweithio mewn ysgolion cael eu henwau ar y gofrestr yn barod. Yng Nghymru, mae’r gofrestr yn cael ei rheoli gan y Cyngor Gweithlu Addysg.

Rydym hefyd am weld gwelliannau i’r ffordd rydym yn gwybod bod plant yn derbyn eu hawl i addysg os maen nhw’n cael eu haddysgu yn y cartref.

Cytunodd Lywodraeth Cymru i rai o’r gwelliannau yma, ond wedi penderfynu peidio gwneud y newidiadau nawr. Rydym yn edrych ar y ffordd cafodd y penderfyniad yma ei gwneud.

Beth sy’n digwydd yn ystod adolygiad?

Bydd y Comisiynydd a’i thîm yn gofyn am bapurau gan Lywodraeth Cymru ar sut maen nhw wedi gwneud penderfyniadau dros y blynyddoedd ar y materion yma. Bydd hyn yn cynnwys y penderfyniad diweddar i beidio gwneud gwelliannau.

Byddwn wedyn yn penderfynu os mae Llywodraeth Cymru wedi ystyried yn llawn yr effaith ar hawliau dynol plant.

Os rydym yn credu nad yw’r llywodraeth wedi ystyried hawliau dynol plant yn llawn, byddwn yn awgrymu beth ddylai Llywodraeth Cymru gwneud nesaf.

Beth os rwy’n becso neu’n bryderus?

Os ydych chi’n becso neu’n bryderus am eich hawliau, cysylltwch â ni. Mae gennym wasanaeth cyngor cyfrinachol ac am ddim. Os ydych chi’n becso am unrhyw beth arall, mae yna lawer o gymorth ar gael gan bobl megis ChildLine a Meic.

Anfonwch gwestiwn am yr adolygiad

Cysylltwch a’n gwasanaeth Ymchwiliadau a Chyngor

Cysylltwch â Childline

Cysylltwch â Meic