Blog Keith
Archif ar gyfer Tachwedd, 2011
Deg mlynedd ymlaen
Dydd Mercher, Tachwedd 2, 2011
Deg mlynedd yn ôl, cyhoeddwyd adroddiad nodedig ar y camdriniaeth helaeth a oedd wedi digwydd yn y system ofal yng Ngogledd Cymru. Ymhlith ei 72 argymhelliad roedd galwad i sefydlu Comisiynydd Plant Cyntaf y DU yng Nghymru; pencampwr annibynnol i amddiffyn a hyrwyddo hawliau a lles plant Cymru.
Ar 5 Hydref 2011, cefais fy hun yn sefyll fel Comisiynydd Plant Cymru, yn dathlu 10 mlwyddiant y Swyddfa yn y Senedd, yng nghanol ffrindiau, cydweithwyr a rhai oedd am ddymuno’n dda i ni. Roeddwn yn sefyll nesaf at Ei Anrhydedd y Barnwr Nicholas Cooke CF, cwnsler Clywch, ymchwiliad cyntaf y Swyddfa hon, a arweiniwyd gan fy rhagflaenydd. Rhoddodd anerchiad rymus a oedd nid yn unig yn talu teyrnged i waith fy rhagflaenydd, y diweddar Peter Clarke, ond hefyd yn rhoi trosolwg o gyflawniadau’r Swyddfa hyd yma. Cefais fy llenwi ag ymdeimlad o falchder ac anrhydedd aruthrol yn sgîl yr hyn rydyn ni wedi ei gyflawni fel Swyddfa ac fel gwlad o ran gwireddu hawliau plant. Roeddwn i hefyd yn teimlo dyletswydd enfawr i ddiogelu beth sydd gennym ni, ac i sbarduno rhagor o newid.
Yn gynharach yn y dydd roeddwn i wedi gwahodd 60 o fyfyrwyr o bum ysgol uwchradd i ymuno yn fy nathliadau. Daethon nhw ynghyd i Siambr Hywel, yn awyddus i gael lleisio barn, ac i gael sesiwn holi ac ateb gyda Phrif Weinidog Cymru, Carwyn Jones. Roedd eu cwestiynau’n amrywio o, “Fyddech chi’n ystyried gostwng yr oedran pleidleisio i 16?” i “Beth yw’r peth anoddaf am fod yn Brif Weinidog Cymru”. Buon nhw hefyd yn cymryd rhan mewn pleidlais electronig lle dywedodd 66% eu bod yn credu bod oedolion a phobl oedd yn gwneud penderfyniadau yn gwrando mwy arnyn nhw nawr nag mewn blynyddoedd blaenorol. Ond dim ond 37% oedd yn teimlo eu bod yn cael eu cynnwys mewn penderfyniadau yn eu hysgolion, ac roedd cyfanswm anferth o 86% yn teimlo eu bod nhw ddim yn cael eu cynnwys mewn penderfyniadau yn eu cymuned.
Mae’r materion a godwyd gan y grŵp yma o bobl ifanc yn bwysig i’n hatgoffa bod llawer i’w wneud o hyd i wella bywydau plant a phobl ifanc yng Nghymru. Roedd 5 Hydref yn nodi nid yn unig 10 mlwyddiant y swyddfa, ond hefyd ddyddiad lansio fy mhedwerydd adroddiad blynyddol fel Comisiynydd Plant Cymru. Roedd hynny’n gyfle pwysig i mi dynnu sylw at yr holl feysydd sy’n achosi’r pryder mwyaf i fi o ran plentyndod yng Nghymru ar hyn o bryd, ac rwy’n hoffi ei weld fel golwg ar sefyllfa’r genedl ar gyfer ymarferwyr a llunwyr polisi fel ei gilydd.
Yn ystod y blynyddoedd diwethaf rydyn ni wedi gweld datblygiadau pwysig yng Nghymru, gyda Mesur Plant a Theuluoedd (Cymru) a Mesur Hawliau Plant a Phobl Ifanc (Cymru) 2011 yn gerrig milltir pwysig. Mae’r consensws ar draws y pleidiau yn y Cynulliad ynghylch pwysigrwydd hawliau plant, a’r amlygrwydd cynyddol a roddwyd i hynny mewn canllawiau a rheoliadau, hefyd i’w groesawu.
Ond gwireddu uchelgais yw’r her i ni yng Nghymru. Yn y gorffennol rwyf wedi sôn am y bwlch gweithredu, ac mae hynny’n parhau – ond gallai fod o fudd i ni edrych eto ar ystyr hynny i’r plentyn.
Pa elfennau sy’n arwain at ganlyniadau anghyfartal, a beth yw’r canlyniadau anghyfartal hynny? Mae angen i ni eu hwynebu’n gadarn.
Yn adroddiad blynyddol eleni roeddwn yn galw yn bennaf ar Lywodraeth newydd Cymru a darparwyr gwasanaethau yn gyffredinol i gymryd stoc o sut rydyn ni’n cyflenwi gwasanaethau cyhoeddus i blant a phobl ifanc. Mae gennym bolisïau a strategaethau o’r radd flaenaf yng Nghymru, ond nid wyf wedi fy narbwyllo eto eu bod yn strategaethau sydd yn gweithio gyda’i gilydd ac yn gweithio’n ymarferol i wella bywydau plant. Yn rhy aml bydda i’n clywed gan blant, pobl ifanc a’u teuluoedd sy’n cael trafferth i sicrhau help a chefnogaeth.
Mae arnom angen i’r strategaethau hyn ganolbwyntio ar agenda arfer a chanlyniadau trwy sicrhau bod gan y gweithlu y cyfarpar priodol. Mae angen hefyd i ni sicrhau ein bod ni’n gallu galw darparwyr gwasanaethau i gyfrif pan na chyflawnir y safonau y dylem i gyd fod yn anelu atynt.
Mae ymroddiad a sgiliau gweithwyr proffesiynol yn amlwg i bawb, ond mae angen harneisio’r egni hwnnw, fel bod modd i holl blant Cymru gyflawni eu potensial llawn.
I weld copi o’r Adroddiad Blynyddol a’r Cyfrifon, cliciwch isod:
Postiwyd yn Heb Gategori | Dim Sylwadau


