Blog Keith
Ionawr 17, 2013
Dyma’r ail stori o ddwy stori wir a rannwyd â mi gan ddwy unigolyn ifanc o Dde Cymru sydd wedi derbyn gwasanaethau eiriolaeth. Mae’r straeon yma â’r effaith arwyddocaol a chwaraewyd gan eiriolaeth ym mywydau’r ddwy unigolyn ifanc hyn yn ein hatgoffa pam fod angen i ni ddiogelu a datblygu darpariaeth eiriolaeth yng Nghymru.
Dw i wedi newid yr enwau er mwyn eu cadw’n anhysbys ond maent yn brofiadau bywyd go iawn o’u safbwynt nhw. Mae Lily yn berson ifanc anabl; dyma ei stori:
Stori Lily
Cefais wybod am wasanaeth eiriolaeth annibnol pan roeddwn yn cael fy mwlio yn yr ysgol a dywedodd fy ngweithiwr cymdeithasol wrth fy mam y dylwn i gael eiriolwr. Roedd hyn yn gyfnod anodd iawn i mi gan ei bod yn anodd iawn delio â’r bwlio. Nid oedd yr ysgol yn credu ei fod yn digwydd ac nid oeddwn yn gwybod lle i droi. Dywedodd staff yr ysgol wrthyf am gadw dyddiadur o’r pethau oedd yn digwydd, ond cafodd ei gloi yn y cwpwrdd, ac nid oedd hyn o ddim help i mi.
Cefais fy mwlio am amser ac yn y diwedd, fe adawais yr ysgol gan nad oeddwn yn gallu ymdopi rhagor. Roeddwn yn teimlo’n isel iawn ac yn ddigalon. Roeddwn yn ei chael yn anodd siarad â’m teulu yn ei gylch gan y gwyddwn y byddai’n eu gofidio. Roedd pobl yn yr ysgol yn arfer arllwys finegr dros fy mwyd; byddent yn esgus fy helpu trwy nôl fy mwyd i mi ac yna peidio â rhoi’r newid i mi. Nid oeddwn yn cael defnyddio fy ngliniadur yn yr ysgol a oedd yn fy helpu i gwblhau fy ngwaith ar amser. Roedd gen i gryn dipyn o broblemau yn yr ysgol.
Fe ffoniodd fy eiriolwr o fewn diwrnod o fy mam yn ffonio’r llinell gymorth. Gofynnodd fy eiriolwr wrthyf lle hoffwn gwrdd â hi. Fe wnaethom gyfarfod yn fy nhŷ i ac weithiau yn yr ysgol. Fe gwrddais â’m heiriolwr yn gyntaf yn fy nhŷ a gwrandawodd ar fy mhroblemau. Roedd hi’n dda iawn i siarad â hi ac roedd yn gyfeillgar iawn. Dangosodd i mi ei bod wir am fy helpu. Cefais becyn croeso ganddi yn ogystal â’i rhif ffôn gwaith lle gallwn gysylltu â hi trwy neges destun ac y byddai hi’n fy ffonio yn ôl. Fe benderfynom ar gynllun ynghylch y pethau roeddwn yn dymuno cael help â nhw. Cefais wybodaeth gyson gan fy eiriolwr ynghylch yr hyn a oedd yn digwydd.
Cyn fy nghyfarfodydd, byddai fy eiriolwr yn ymweld â mi a gyda’n gilydd byddem yn ysgrifennu fy adroddiad ac yn trafod yr hyn roeddwn am ei ddweud. Roedd yn wych cael rhywun ar fy ochr i ac i fy helpu trwy’r cyfnod anodd hwn. Cyn i mi gael eiriolwr, nid oeddwn yn cael bod yn bresennol yn fy nghyfarfodydd.
Mae fy eiriolwr bob tro wedi herio penderfyniadau a chyflwyno fy marn, dymuniadau a theimladau ar fy rhan ac mae’n fy helpu i ddod yn fwy hyderus. Rwyf bellach yn gallu siarad dros fy hun yn FY nghyfarfodydd. Rydym wedi cyflawni cymaint gyda’n gilydd ac rwy’n unigolyn cwbl wahanol erbyn hyn. Roeddwn yn arfer bod yn unigolyn tawel a oedd yn anhapus â’m sefyllfa. Bellach, rwy’n berson ifanc hapus sy’n hapus yn ei hysgol. Mae’n drueni na fyddai hyn wedi gallu digwydd ychydig flynyddoedd yn ôl gan y teimlaf fy mod wedi colli allan o ran fy addysg.
Bu fy mhrofiad â’rdarparwr eilioraeth yn ardderchog ac rwy’n gwybod mwy am hawliau pobl ifanc anabl yn awr. Byddwn yn argymell y gwasanaeth i unrhyw un sydd angen eiriolwr. Rwyf bellach yn llawer mwy hyderus o ran siarad ar ran fu hun ac rwyf am helpu pobl ifanc eraill sydd angen cymorth, a dyna pam yr hyfforddais i fod yn eiriolwr cymheiriaid.
Mae’r ddwy stori hyn yn dweud llawer wrthym ond mae angen i unrhyw un sy’n credu nad yw cael lleisio eich barn a chael yr hyder i siarad â help eiriolwr hyfforddedig yn gallu newid bywydau ailfeddwl.
Postiwyd yn Eiriolaeth, Heb Gategori | Dim Sylwadau
Ionawr 17, 2013
Bron blwyddyn ers i mi cyhoeddi fy adolygiad cyntaf Lleisiau Coll a mae’n bwysig bod ni yng Nghymru yn weithio i wella darpariaeth gwasanaethau eiriolaeth proffesiynol annibynnol ar gyfer plant sy’n derbyn gofal, rhai sy’n gadael gofal a phlant mewn angen.
Felly, dyma’s stori cyntaf o ddwy stori wir a rannwyd â mi gan ddwy unigolyn ifanc o Dde Cymru sydd wedi derbyn gwasanaethau eiriolaeth. Mae’r straeon yma â’r effaith arwyddocaol a chwaraewyd gan eiriolaeth ym mywydau’r ddwy unigolyn ifanc hyn yn ein hatgoffa pam fod angen i ni ddiogelu a datblygu darpariaeth eiriolaeth yng Nghymru.
Dw i wedi newid yr enwau er mwyn eu cadw’n anhysbys ond maent yn brofiadau bywyd go iawn. Mae Megan yn berson ifanc sy’n gadael gofal; dyma ei stori:
Stori Megan
Helo, fy enw i yw Megan ac rwy’n 18 oed. Cyn i mi ddweud wrthych am fy mhrofiad â gwasanaeth eiriolaeth annibynol, dwi am ddweud wrthych ychydig amdana i a’m mhrofiadau o fod mewn gofal.
Treuliais y rhan fwyaf o’m mhlentyndod mewn gofal a chefais fy nerbyn i ofal pan oeddwn yn bedair oed.
Dw i’n ceisio anghofio yr amser a dreuliais mewn gofal oherwydd roedd y rhan fwyaf ohono yn gyfnod anhapus a thrist ond 14 mlynedd yn ddiweddarach, mae’r diwrnod y cefais i a’m brodyr a’m chwiorydd ein cymryd oddi ar ein rhieni yn fyw iawn yn fy nghof. Un atgof poenus sydd gennyf o’r diwrnod hwn yw ein bod i gyd yn crio ac roedd fy mrawd yn sgrechian tra roedd rhywun yn ei dynnu oddi ar fy mam. Dyma ddiwrnod mwyaf trawmatig a thrist fy mywyd. Nid oedd neb wedi dweud wrthym beth oedd yn mynd ymlaen na pham, dim ond ein bod yn mynd at deulu am wyliau am ychydig.
Cefais i a’m brodyr a’m chwiorydd ein lleoli gyda’n gilydd i ddechrau, ond dros y blynyddoedd, cawsom i gyd ein gwahanu. Dyma fater arall y bu raid i mi ei wynebu. Nid oeddem yn gweld ein gilydd yn aml o gwbl a phan roeddem yn gweld ein gilydd, roedd yn brifo gymaint wrth gael ein gwahanu unwaith eto. Aethom o fod yn uned deuluol i fod yn deulu wedi’i rwygo. Cafodd fy mrodyr a’m chwiorydd eu mabwysiadu a chefais y cyfle i gwrdd â nhw i ddweud hwyl fawr am y tro olaf. Roedd hyn yn torri fy nghalon! Ond roedd yn fater arall y bu rhaid i mi ei wynebu.
Bûm mewn cyfanswm o naw lleoliad maeth, gwelais 20 gweithiwr cymdeithasol gwahanol, cefais ddau ofalwr maeth seibiant, mi es i 11 ysgol gynradd wahanol lle cefais fy mwlio ac roedd y plant eraill yn dweud wrthyf yn aml nad oedd fy rhieni fy eisiau ac y dylwn i fynd yn ôl i’r lle dwi’n perthyn iddo! Roedd cael cymaint o ofalwyr maeth a gweithwyr cymdeithasol gwahanol yn ei gwneud yn anodd iawn i mi ymddiried yn yr oedolion yn fy mywyd, nid oeddwn yn nabod neb ddigon hir i ddatblygu perthynas gadarnhaol ac roeddwn yn dod i arfer â phobl yn fy ngadael i lawr o hyd. Bu hyn yn fy ngwneud yn drist oherwydd roedd rhaid i mi ddweud fy stori dro ar ôl tro wrth weithwyr cymdeithasol newydd. Yr unig wybodaeth oedd ganddynt amdanaf oedd yr hyn roeddent wedi’i ddarllen ar ddarn o bapur ond nid oedd hyn yn ddarlun ohonof fi.
Mewn un cartref maeth penodol, fe wnes i ddioddef am bron ddwy flynedd. Roedd rhaid i mi a’m mrawd fwyta oddi ar fyrddau gwahanol, defnyddio tŷ bach ac ystafell ymolchi wahanol ac aros yn yr ystafell deganau wrth i’n gofalwyr maeth eistedd yn yr ystafell fyw â’u mab. Cawsom frechdanau i swper a chawsom ein hanfon i’r gwely’n gynnar wrth i’r gofalwyr maeth goginio pryd poeth i’w teulu. Roeddem hefyd yn cael ein hanfon at deulu seibiant a fyddai’n gofalu amdanom tra byddai’r gofalwyr maeth â’u mab yn mynd ar wyliau teuluol. Nid oeddwn am i’r teulu hwn gymryd lle fy nheulu fy hun oherwydd nid oedd hynny’n bosibl, fy unig ddymuniad oedd teimlo fel petai rhywun fy eisiau ac i deimlo’n gartrefol, ond nid oeddent yn gwneud i mi deimlo fel hyn. Roeddwn o hyd yn cwyno wrth fy ngweithiwr cymdeithasol ond wnaeth dim byd newid. Dim ond wrth i ni gwyno wrth y gofalwyr seibiant y cefais i a’m mrawd ein symud, ond nid oherwydd nad oeddem yn cael y gofal cywir nac oherwydd bod ein gweithiwr cymdeithasol yn credu’r hyn a ddywedom, ond oherwydd nad oedd y gofalwyr maeth am ofalu am blant oedd yn cwyno trwy’r amser.
Yn ystod y cyfnodau hyn yn fy mywyd roeddwn yn teimlo nad oedd neb yn gwrando arnaf. Amserau fel hyn oedd yn fy nigalonni. Roeddwn wedi wynebu llawer o broblemau a heriau yn fy mywyd, ac fe wnes i ymdopi â phob un ar fy mhen fy hun. Ni ddywedodd neb wrthyf am wasanaeth eiriolaeth a chredaf y gallant fod wedi bod o help mawr i mi a fy mrawd. Dim ond trwy fynychu diwrnod agored y clywais am y gwasanaeth, a dyna lle cwrddais â gweithiwr eiriolaeth yn fy ardal i. O’r cyfarfod hwn, roeddwn yn gallu cael fy eiriolwr fy hun ac roeddwn yn bryderus iawn ynghylch y cyfarfod ar y dechrau. Roeddwn yn fwy ofnus am orfod dweud fy stori unwaith eto ac roeddwn yn ofni cael fy ngadael i lawr gan unigolyn proffesiynol arall yn fy mywyd sy’n credu eu bod yn gwneud y penderfyniadau iawn ar fy nghyfer. Roedd fy eiriolwr yn fy helpu i ddweud y gwir am fy mhrofiadau ac yn fy helpu i siarad am yr hyn roeddwn am eu newid yn fy mywyd. Nid oedd fy eiriolwr yn gwneud addunedau i mi nad oedd yn gallu eu cadw. Nid cael fy ffordd fy hun oedd pwrpas cael eiriolwr, y bwriad oedd sicrhau fy mod yn cael fy nghynnwys yn y penderfyniadau roedd pobl yn eu gwneud yn fy mywyd, deall y penderfyniadau hynny a chyfrannu atynt. Ni wnaethant erioed ofyn am ddim gennyf, nid oeddent am wybod hanes fy mywyd ac roeddent o hyd yn gwneud yr hyn y gwnaethant ei addo. Ni fyddent byth yn gwneud dim heb fy nghaniatâd i ac roeddent bob tro’n egluro pethau i mi mewn modd y gallwn ei ddeall.
Daeth fy eiriolwr i gyfarfodydd â mi, fe helpodd fi i baratoi ar gyfer cyfarfodydd ynghylch pethau a oedd yn bwysig i mi eu dweud ac yn sicrhau bod cynllun gweithredu ar waith i mi gael adborth ynghylch unrhyw beth roeddwn wedi gofyn i ddigwydd. Yr hyn a oedd yn gwneud y gwasanaeth eiriolwr yn well i mi oedd eu bod yn annibynnol sy’n golygu nad oeddent yn gweithio i neb heblaw amdana i! Mae fy eiriolwr wedi fy helpu i gael gwybodaeth ynghylch fy mrodyr a’m chwiorydd y cawsant eu mabwysiadu ac rwy’n cysylltu â nhw trwy lythyr unwaith y flwyddyn. Mae wedi fy helpu i gael mynediad at gyllid i gael dillad, gwersi gyrru a dodrefn ystafell wely. Trwy’r gawasnaeth eiriolaeth dw i hefyd wedi cael y cyfle i ddod yn eiriolwr cymheiriaid. Roeddwn wrth fy modd i gael y cyfle hwn a’m galluogodd i ennill cymhwyster ac yn bwysicach fyth, i helpu plant a phobl ifanc eraill a allai fod wedi wynebu problemau tebyg i mi. Mae’n bwysig iawn y rhoddir y dewis i blant a phobl ifanc siarad â rhywun annibynnol ynghylch pethau sy’n digwydd yn eu bywydau, rhywun o’r tu allan i’r system ofal a allai helpu plant a phobl ifanc leisio eu barn ynghylch eu profiadau go iawn a stopio, dechrau neu newid pethau.
Gwelaf fy mhlentyndod yn gyfnod y byddai’n well gen i anghofio amdano. Yn y dyfodol, gobeithiaf ddod o hyd i’m brodyr a’m chwiorydd y cawsant eu mabwysiadau a goresgyn yr hyn ddigwyddodd i mi yn y system ofal. Mae’r stori rydych wedi’i glywed heddiw amdana i, ond mae llawer o blant a phobl ifanc eraill sydd wedi cael profiadau tebyg neu a fydd yn profi profiadau tebyg wrth iddynt dderbyn gofal, dyna pam y mae darparu gwybodaeth ynghylch gwasanaethau eiriolaeth yn bwysig. Mae hefyd yn bwysig y cânt gefnogaeth i gael mynediad at y gwasanaethau hyn os ydynt eu hangen. Er na alla i byth â newid y pethau hynny, mi ddaeth rhywbeth cadarnhaol ohonynt. Gallaf ddefnyddio fy mhrofiad i helpu eraill yn fy rôl yn eiriolwr cymheiriaid ac fe’m gwnaeth yr unigolyn yr wyf erbyn heddiw.
Postiwyd yn Eiriolaeth | Dim Sylwadau
Mai 11, 2012
Ces i fore gwych yn cefnogi GwirForce yn eu digwyddiad yn adeilad y Pierhead ym Mae Caerdydd. Roedd yn fore a nodweddwyd gan ddigonedd o egni cadarnhaol, egni a oedd yn dweud cyfrolau am bwysigrwydd ac arwyddocâd gwirfoddoli gan bobl ifanc.
Panel o bobl ifanc 16-25 mlwydd oed o bob rhan o Gymru yw GwirForce, sy’n dod at ei gilydd i hybu a chefnogi gwirfoddoli gan bobl ifanc yng Nghymru. Nhw yw partner arweiniad ieuenctid y Bartneriaeth GwirVol. I gael gwybod mwy, ewch i’r wefan, dilynwch nhw ar twitter @GwirForce neu edrychwch ar #paidwithrespect (#taluapharch) i weld popeth sydd wedi cael ei drydar am y digwyddiad yma – sy’n profi, petai angen hynny, faint o egni ac ymroddiad sydd yn bodoli ledled Cymru i gefnogi gwirfoddoli gan bobl ifanc.
Mae pobl ifanc a gwirfoddoli yn gyfuniad grymus. Dwi wir yn credu bod pobl ifanc yn gallu gwella pethau. Gallan nhw wneud i bethau da ddigwydd iddyn nhw eu hunain, i eraill, i gymunedau ac i’w teuluoedd.
Yn ystod y lansio, fe wnaethon ni weld a chlywed enghreifftiau o bobl ifanc yn rhoi yn hael o’u hamser a’u hegni i sicrhau canlyniad positif. Yn llawer rhy aml rydyn ni’n gweld, yn darllen neu’n clywed pethau negyddol am blant a phobl ifanc, felly roedd e’n wych i sefyll ar lwyfan cyhoeddus a rhoi fy nghefnogaeth i GwirForce a’r holl waith maen nhw’n ei wneud i hybu delweddau positif o bobl ifanc. All pobl ifanc newid y byd? Gallant.
Cafwyd dechreuad anghonfensiynol i’r digwyddiad, gyda phob aelod o GwirForce ar y llwyfan gyda’u pypedau yn canu’r Time Warp o’r Rocky Horror Picture Show.
Yna, ar ôl araith gan Brif Weinidog Cymru Carwyn Jones, fe wnaethon ni wylio ffilm ysbrydoledig o’r enw Why Not? oedd yn proffilio pobl ifanc o bob rhan o Gymru sy’n ymwneud â gwirfoddoli. Cyrhaeddodd tri o’r bobl ifanc yn y ffilm y rhestr fer i ennill Gwobr y Person Ifanc oedd yn Ysbrydoliaeth. Yr enillydd oedd Adam Cousins o Sir Gaerfyrddin, ac yn dynn ar ei sodlau roedd Rob Green a Sarah Picton. Cafwyd cymeradwyaeth fyddarol i’r tri wrth i Carwyn gyflwyno’r wobr. “Nid er mwyn cael gwobr mae pobl yn gwirfoddoli, ond mae’n dda cael cydnabyddiaeth,” meddai. Gwir pob gair. Llongyfarchiadau i Adam, Rob a Sarah.
Da iawn bawb yn GwirForce. Gobeithio eich bod chi i gyd yn hapus ‘da sut aeth pethau – dylech chi fod yn wirioneddol falch o bopeth rydych chi wedi cyflawni.
Postiwyd yn Heb Gategori | Dim Sylwadau
Tachwedd 2, 2011
Prif Weinidog Cymru Carwyn Jones a disgyblion Willows High School yn ymuno yn y dathliadau penblwydd.
Deg mlynedd yn ôl, cyhoeddwyd adroddiad nodedig ar y camdriniaeth helaeth a oedd wedi digwydd yn y system ofal yng Ngogledd Cymru. Ymhlith ei 72 argymhelliad roedd galwad i sefydlu Comisiynydd Plant Cyntaf y DU yng Nghymru; pencampwr annibynnol i amddiffyn a hyrwyddo hawliau a lles plant Cymru.
Ar 5 Hydref 2011, cefais fy hun yn sefyll fel Comisiynydd Plant Cymru, yn dathlu 10 mlwyddiant y Swyddfa yn y Senedd, yng nghanol ffrindiau, cydweithwyr a rhai oedd am ddymuno’n dda i ni. Roeddwn yn sefyll nesaf at Ei Anrhydedd y Barnwr Nicholas Cooke CF, cwnsler Clywch, ymchwiliad cyntaf y Swyddfa hon, a arweiniwyd gan fy rhagflaenydd. Rhoddodd anerchiad rymus a oedd nid yn unig yn talu teyrnged i waith fy rhagflaenydd, y diweddar Peter Clarke, ond hefyd yn rhoi trosolwg o gyflawniadau’r Swyddfa hyd yma. Cefais fy llenwi ag ymdeimlad o falchder ac anrhydedd aruthrol yn sgîl yr hyn rydyn ni wedi ei gyflawni fel Swyddfa ac fel gwlad o ran gwireddu hawliau plant. Roeddwn i hefyd yn teimlo dyletswydd enfawr i ddiogelu beth sydd gennym ni, ac i sbarduno rhagor o newid.
Ei Anrhydedd y Barnwr Nicholas Cooke CF yn siarad yn lansiad fy adroddiad blynyddol.
Yn gynharach yn y dydd roeddwn i wedi gwahodd 60 o fyfyrwyr o bum ysgol uwchradd i ymuno yn fy nathliadau. Daethon nhw ynghyd i Siambr Hywel, yn awyddus i gael lleisio barn, ac i gael sesiwn holi ac ateb gyda Phrif Weinidog Cymru, Carwyn Jones. Roedd eu cwestiynau’n amrywio o, “Fyddech chi’n ystyried gostwng yr oedran pleidleisio i 16?” i “Beth yw’r peth anoddaf am fod yn Brif Weinidog Cymru”. Buon nhw hefyd yn cymryd rhan mewn pleidlais electronig lle dywedodd 66% eu bod yn credu bod oedolion a phobl oedd yn gwneud penderfyniadau yn gwrando mwy arnyn nhw nawr nag mewn blynyddoedd blaenorol. Ond dim ond 37% oedd yn teimlo eu bod yn cael eu cynnwys mewn penderfyniadau yn eu hysgolion, ac roedd cyfanswm anferth o 86% yn teimlo eu bod nhw ddim yn cael eu cynnwys mewn penderfyniadau yn eu cymuned.
Mae’r materion a godwyd gan y grŵp yma o bobl ifanc yn bwysig i’n hatgoffa bod llawer i’w wneud o hyd i wella bywydau plant a phobl ifanc yng Nghymru. Roedd 5 Hydref yn nodi nid yn unig 10 mlwyddiant y swyddfa, ond hefyd ddyddiad lansio fy mhedwerydd adroddiad blynyddol fel Comisiynydd Plant Cymru. Roedd hynny’n gyfle pwysig i mi dynnu sylw at yr holl feysydd sy’n achosi’r pryder mwyaf i fi o ran plentyndod yng Nghymru ar hyn o bryd, ac rwy’n hoffi ei weld fel golwg ar sefyllfa’r genedl ar gyfer ymarferwyr a llunwyr polisi fel ei gilydd.
Disgyblion yn trafod y materion sydd yn effeithio nhw.
Yn ystod y blynyddoedd diwethaf rydyn ni wedi gweld datblygiadau pwysig yng Nghymru, gyda Mesur Plant a Theuluoedd (Cymru) a Mesur Hawliau Plant a Phobl Ifanc (Cymru) 2011 yn gerrig milltir pwysig. Mae’r consensws ar draws y pleidiau yn y Cynulliad ynghylch pwysigrwydd hawliau plant, a’r amlygrwydd cynyddol a roddwyd i hynny mewn canllawiau a rheoliadau, hefyd i’w groesawu.
Ond gwireddu uchelgais yw’r her i ni yng Nghymru. Yn y gorffennol rwyf wedi sôn am y bwlch gweithredu, ac mae hynny’n parhau – ond gallai fod o fudd i ni edrych eto ar ystyr hynny i’r plentyn.
Pa elfennau sy’n arwain at ganlyniadau anghyfartal, a beth yw’r canlyniadau anghyfartal hynny? Mae angen i ni eu hwynebu’n gadarn.
Yn adroddiad blynyddol eleni roeddwn yn galw yn bennaf ar Lywodraeth newydd Cymru a darparwyr gwasanaethau yn gyffredinol i gymryd stoc o sut rydyn ni’n cyflenwi gwasanaethau cyhoeddus i blant a phobl ifanc. Mae gennym bolisïau a strategaethau o’r radd flaenaf yng Nghymru, ond nid wyf wedi fy narbwyllo eto eu bod yn strategaethau sydd yn gweithio gyda’i gilydd ac yn gweithio’n ymarferol i wella bywydau plant. Yn rhy aml bydda i’n clywed gan blant, pobl ifanc a’u teuluoedd sy’n cael trafferth i sicrhau help a chefnogaeth.
Mae arnom angen i’r strategaethau hyn ganolbwyntio ar agenda arfer a chanlyniadau trwy sicrhau bod gan y gweithlu y cyfarpar priodol. Mae angen hefyd i ni sicrhau ein bod ni’n gallu galw darparwyr gwasanaethau i gyfrif pan na chyflawnir y safonau y dylem i gyd fod yn anelu atynt.
Mae ymroddiad a sgiliau gweithwyr proffesiynol yn amlwg i bawb, ond mae angen harneisio’r egni hwnnw, fel bod modd i holl blant Cymru gyflawni eu potensial llawn.
I weld copi o’r Adroddiad Blynyddol a’r Cyfrifon, cliciwch isod:
Postiwyd yn Heb Gategori | Dim Sylwadau
Medi 30, 2011
“Beth sydd trwy fan hyn?” gofynnais i. “Sa i’n siŵr” daeth yr ateb: ”A sa i’n gwybod gan bwy mae’r tortsh, ond well i ni edrych”. Mewn â ni i’r lle tywyll a hedfanodd tair colomen allan tuag aton ni.
Roedd fel golygfa o ffilm Alfred Hitchcock. Dihangodd y colomennod trwy ffenest oedd wedi torri – fel roedden nhw wedi dod i fewn yn y lle cynta, siŵr o fod. Ar ôl tipyn o weiddi roedden ni nôl lawr llawr gyda hanesion oedd yn gorddweud mwy a mwy sut roedd y colomennod bron wedi’n “darnio”.
Roeddwn i’n ymweld ag Us UnLtd yn Fflint. Maen nhw’n rhan o fenter sy’n cael ei gyrru mlaen gan Llamau, elusen i’r digartref sy’n gweithio i helpu grŵp o bobl ifanc ddigartref i weithredu fel entrepreneuriaid a chreu eu dyfodol eu hunain. Gweledigaeth Us UnLtd yw grymuso pobl ifanc ddigartref yn Sir y Fflint. Datblygodd y pobl ifanc cynllun busnes ar gyfer siop, canolfan i ddarparu hyfforddiant sgiliau a dysgu, caffe a llety, gyda chyfle i ddysgu sgiliau bywyd pwysig.
Os rhown ni’r colomennod o’r neilltu am y tro, mae bellach yn flwyddyn ers i mi gwrdd â’r bobl ifanc yma am y tro cyntaf, ac mae eu siop nawr ar agor yn Fflint.
Mae’n wych dal i fyny gyda’r bobl ifanc a gweld y cynnydd rhyfeddol maen nhw wedi ei wneud. Mae’r siop yn gwerthu nifer o eitemau, ond mae’r gwasanaeth argraffu crysau-T yn arbennig o lwyddiannus.
Fe wnes i fanteisio ar y cyfle i archebu crys-T unigryw oedd yn cynnwys fy newis o luniau. Felly ar y blaen mae logo Us UnLtd:
Ac ar y cefn mae teisen yn dathlu 10fed pen-blwydd Comisiynydd Plant Cymru:
Rwy’n siŵr y cytunwch chi i gyd fod hynny’n eitha cŵl. Os bydd angen argraffu crysau-T arnoch chi unrhyw bryd, dyma’r busnes i chi – mae croeso i bob archeb, ac mae’r holl elw yn cael ei fuddsoddi yn y fenter gymdeithasol er mwyn cynyddu’r gallu i gynnal pobl ifanc ddigartref yn Sir y Fflint.
Felly beth oedd hanes ymosodiad y colomennod? Wel, roeddwn i’n ymweld â phrosiect nesaf Us UnLtd, sef troi adeilad gyferbyn â’r siop yn ganolfan newydd i ddarparu cyfleoedd hyfforddi a dysgu. Mae’r ceisiadau am grantiau wedi cael eu cyflwyno, ac mae bysedd pawb wedi eu croesi. Bydd angen llawer o waith i sicrhau bod yr adeilad yn cyrraedd y safon, ond mae potensial aruthrol, a mae hyn i gyd yn cael ei sbarduno gan allu creadigol, gweledigaeth a gwaith caled Us UnLtd.
Rydw i wedi cwrdd â rhai o’r bobl ifanc sy’n ymwneud ag UsUnLtd ambell waith o’r blaen, ac o bryd i’w gilydd bydd neges ar Twitter yn rhoi gwybod i mi am eu camau diweddara. Mae’r holl bobl ifanc yno wedi llwyddo i oresgyn rhai pethau anodd yn eu bywydau. Maen nhw i gyd yn wynebu heriau sy’n parhau wrth iddyn nhw adeiladu bywydau iddyn nhw eu hunain, gan sefydlu cartrefi, dod o hyd i waith, a mynd i’r coleg i sicrhau cymwysterau, i enwi ond tri pheth. Ar ben hynny, maen nhw’n rhoi eu amser i adeiladu menter gymdeithasol Us UnLtd.
“Rydyn ni i gyd eisiau adeiladu rhywbeth fydd yn helpu eraill sy’n wynebu’r un peth ag roedden ni.”
Mae gan lawer o bobl yn y byd uchelgais, ond nid pawb sy’n gallu dyfalbarhau a’i chyflawni. Mae Us UnLtd yn eitha penderfynol, ac mae eu cynnydd yn ystod y 12 mis diwethaf wedi bod yn anhygoel.
Y tro nesa byddwch chi yn Fflint, galwch heibio i’w gweld nhw ar Stryd yr Eglwys. Rwy’n gwybod y byddan nhw wrth eu bodd yn eich gweld ac maen nhw’n haeddu pob cefnogaeth.
Postiwyd yn Heb Gategori | Dim Sylwadau
Medi 26, 2011
Weithiau pan fyddwn ni wrthi’n trafod pwysigrwydd gwrando ar farn plant a phobl ifanc, byddwn ni’n sôn am leisiau plant. Weithiau gallwn ni gymryd hynny braidd yn rhy lythrennol, fel pe na bai modd i ni gasglu eu barn ond trwy’r gair llafar mewn cyfarfod neu sgwrs, neu’r gair ysgrifenedig mewn ymateb i holiadur.
Pan adewais i’r ysgol uwchradd fe wnes i radd mewn celfyddyd gain, ac rwy’n dal i gredu mai darluniau yw pinacl mynegiant artistig. Galla i edrych ar ddarlun gan Whistler, Turner, Hockney neu Banksy a ‘chlywed’ y neges. Galla i weld a theimlo eu hymateb i’r byd o’u cwmpas.
Digwyddodd hynny hefyd yn arddangosfa ‘Rhan ohono i’ (‘A Piece of Me’), a gynhaliwyd gan Wasanaeth Seraf Barnardo’s Cymru, sef rhaglen o gymorth dwys ar gyfer plant a phobl ifanc 10 i 18 oed sydd naill ai mewn perygl o gael eu cam-drin drwy ecsbloetio rhywiol neu sydd eisoes wedi diodde hynny. Mae’r prosiect, a ariannwyd gan Gyngor Celfyddydau Cymru, yn cael ei arddangos yn Adeilad y Pierhead ym Mae Caerdydd. Mae’n cynnwys ffilm, celf, animeiddio, cerddoriaeth, barddoniaeth a storïau gan bobl ifanc sydd wedi derbyn cymorth gan Wasanaeth Seraf.
Roeddwn i’n falch iawn o gael yr anrhydedd o agor yr arddangosfa. Mae celf yn annog rhyddid mynegiant, ac mae’r arddangosfa hon yn llefaru wrth bawb sy’n barod i glywed a gwrando. Mae’n gam dewr, ac rwy’n gobeithio bydd cynifer o bobl â phosib yn gweld y gwaith sy’n cael ei arddangos.
Hoffwn ddiolch i’r holl bobl ifanc a staff Gwasanaeth Seraf Barnardo’s Cymru, a hefyd i Gyngor Celfyddydau Cymru am ariannu prosiect mor werth chweil.
Roedd y gwahoddiad yn disgrifio ‘Rhan ohono i’ (‘A Piece of Me’) fel:
“Arddangosfa bwerus sy’n herio ein meddyliau a’n canfyddiadau trwy lygaid profiadau pobl ifanc. Mae’n amhosib gadael yr arddangosfa heb gael eich cyffwrdd.”
Yn ôl unrhyw ddiffiniad dyma gelfyddyd a mynegiant creadigol sy’n lleisio profiadau plant a phobl ifanc. Mae’n rymus iawn, a byddwn yn eich annog i fynd i’w gweld, naill ai yn y Bae neu pan fydd yn mynd ar daith o amgylch Cymru yn ystod y misoedd nesaf.
Mae’r sioe gyfan yn gryf iawn, ond siaradodd tri darn o waith yn arbennig â mi:
Y darlun yma yw’r poster ar gyfer yr arddangosfa. Mae’n dangos plentyn yn crio ar y tu mewn.
Yr enw ar y darn yma yw ‘Gwaed Oer’ (‘Blood run cold’) ac mae’r capsiwn o dano yn dweud: “Rai nosweithiau rwy’n deffro ac mae fy ngwaed yn rhedeg yn oer wrth gofio rhai o’m profiadau.”
Yr enw ar y llun yma yw ‘Y Mwgwd’ (‘The Mask’) ac mae’n dangos sut gallwch chi wisgo mwgwd i guddio eich gwir deimladau. Mae rhaid i chi edrych y tu hwnt i’r mwgwd.
Wrth i chi gerdded o gwmpas fe welwch blant a phobl ifanc yn mynegi eu dicter a’u rhwystredigaeth trwy gelfyddyd. Mae’n anghyfforddus mewn mannau. Ond gobaith sydd yn y diweddglo, gan y gwelir y gwytnwch sydd gan blant a phobl ifanc i wneud mwy na goroesi, a chyflawni eu potensial llawn.
Postiwyd yn Heb Gategori | Dim Sylwadau
Medi 6, 2010
Pan oeddwn i’n ifancach, fy llysenw yn yr ysgol oedd KT. Un diwrnod cofiadwy, roedden ni’n chwarae pêl-droed ar iard yr ysgol. Daeth y bachgen yma’n pelto lawr yr asgell, gyda’r bêl wrth ei draed. Fel roedd e ar fin saethu am y gôl, dyma fi’n rhoi fy nhroed mewn i’w daclo. Rwy’n dal i ddadlau mai’r bêl giciais i gynta, ond mae’n bosib i mi roi cic i’w bigwrn wrth fynd heibio! Wrth iddo hedfan drwy’r awyr, y cyfan gallwn i ei glywed oedd siantio “Towler fowler”!
Felly, pan oeddwn i yn Ysgol Gyfun Bro Morgannwg y diwrnod o’r blaen i wylio DVD o rap cyfranogiad oedd wedi’i greu gan bobl ifanc, fe wnes i chwerthin yn uchel pan berfformion nhw’r llinell “da ni gyd di clywed am Robbie Fowler, ond faint ohonoch chi sy’n nabod Keith Towler”.
Cafodd y DVD ei greu gan grŵp gwych o bobl ifanc ym Mro Morgannwg, ar ôl i ni ofyn iddyn nhw lunio rap dwyieithog i helpu i dynnu sylw at hawliau pobl ifanc yng Nghymru. Nod y rap yw hyrwyddo Confensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau’r Plentyn, a chynyddu ymwybyddiaeth o Safonau Cyfranogiad Cenedlaethol Plant a Phobl Ifanc Cymru. Gydag ychydig o help gan rai o’u tiwtoriaid a gweithwyr ieuenctid, llwyddodd y grŵp i ysgrifennu, recordio a chynhyrchu fideo cerddoriaeth o fewn 4 diwrnod. Mae’n wirioneddol dda, felly cofiwch wneud amser i’w wylio.
Mae cynyddu ymwybyddiaeth am y Confensiwn ymhlith plant a phobl ifanc mor bwysig. Y peth gwych am y DVD yma yw ei fod yn llawn hwyl a gwybodaeth, ac yn hawdd iawn ei wylio. Mae’r ffaith mai pobl ifanc sydd wedi’i baratoi ar gyfer pobl ifanc yn golygu ei fod yn ffres ac yn wych i’w wylio. Rwy’n gobeithio bydd yn cael ei chwarae ym mhob rhan o Gymru.
Roedd yn anrhydedd i mi wylio’r dangosiad cyntaf, a chyflwyno tystysgrifau cyflawniad i’r bobl ifanc oedd wedi ei greu. Efallai bydd angen iddyn nhw ddod yn gyfarwydd â bod yn sêr nawr, ond rwy’n siŵr byddan nhw’n ymdopi. Roedd myfyrwyr blwyddyn 9 yn y gynulleidfa, ac roedden nhw’n amlwg wrth eu bodd. Ces i bron cymaint o hwyl yn gwylio’r rhai oedd wedi gwneud y ffilm yn anesmwytho wrth iddyn nhw weld eu hunain yn canu a dawnsio. Ond maen nhw wedi gwneud gwaith gwych, a dylen nhw fod yn falch o beth maen nhw wedi’i gyflawni.
Llongyfarchiadau mawr i bawb wnaeth gymryd rhan.
Postiwyd yn Cyfranogiad, Ymweliad Ysgol | Dim Sylwadau
Gorffennaf 2, 2010
Fe dreuliais i fore gwych ym Mharc y Gnoll yn Her Ysgolion Local Aid yr wythnos hon. Mae’r digwyddiad yn para ar hyd yr wythnos, ac mae wedi cael ei gynnal ers ugain mlynedd neu fwy. Rydyn ni wedi mwynhau diwrnodau lu o heulwen di-dor, felly roeddwn i’n synnu braidd i weld y glaw, ond wnaeth hynny ddim lleihau brwdfrydedd neb ynghylch y digwyddiad, sy’n un arbennig iawn.
I’r rhai ohonoch sydd ddim yn gwybod am Local Aid, elusen leol ydyn nhw sy’n gweithio i gynyddu ymwybyddiaeth o anghenion a dyheadau pobl ifanc ag anghenion arbennig. Mae’r sefydliad yn darparu offer arbenigol, ac yn trefnu cymorth teithio, gwasanaethau arbenigol a gweithgareddau ar gyfer pobl ifanc ag anableddau dysgu difrifol ac ymddygiad heriol mewn cymunedau lleol yng Nghastell-nedd, Port Talbot ac Abertawe. Mae’r sefydliad yn cefnogi pobl ifanc sydd ag anawsterau dysgu ac anableddau corfforol, ac yn hyrwyddo hawliau unigolion i gael cefnogaeth i gyflawni eu potensial. Maen nhw hefyd yn mynd ati i gefnogi plant a theuluoedd mewn angen, yn ogystal â chynnig hwyl, dewis a chyfle i’r plant a’r bobl ifanc dan sylw.
Felly beth oedd yn digwydd ym Mharc y Gnoll? Pob math o weithgareddau gyda phob math o heriau, a’r cyfan yn yr awyr agored. Roedd y parc yn llawn pobl ifanc gwlyb, mwdlyd, hapus yn cael amser gwych. Roedden nhw’n gwneud cyrsiau antur, yn tynnu rafftiau ar draws y llyn, yn mynd ar weiriau zip a sleidiau dŵr ac yn gwneud pob math o weithgareddau. Roedd pob tîm o bobl ifanc, ac roedd rhyw 400 ohonyn nhw yno y bore hwnnw (2,000 yn ystod yr wythnos) yn cael pwyntiau am gymryd rhan, cwblhau tasgau, ateb cwestiynau a chael y wlychfa fwyaf! Syniad gwych. Mae pob math o sefydliadau’n cefnogi’r digwyddiad. Heddlu, diffoddwyr tân, Swyddogion Cefnogi Cymunedol yr Heddlu, swyddogion prawf, gwirfoddolwyr, ffisiotherapyddion, nyrsys, athrawon, gweithwyr ieuenctid, gweithwyr chwarae, swyddogion chwaraeon… mae’r rhestr yn ddiderfyn. A phob un ohonynt yn darparu gweithgareddau ar gyfer dysgu a mwynhau.
Fe es i am dro rownd y parc i deimlo’r naws ac i sgwrsio â’r bobl ifanc. Ar un stondin – rhaglen Cronfa Gymdeithasol Ewrop SNAP Cymru: ‘Her Amrywiaeth’ – roedd grŵp o bobl ifanc yn sefyll o flaen bord yn llawn lluniau o bobl enwog a sêr. Roedd gan bob un o’r bobl yn y lluniau anabledd. “Felly, p’un o’r bobl yma sy’n methu gweld?” holodd y trefnydd. “Wel, swn i’n meddwl mai Stevie Wonder fydde’r person yna” meddai rhywun yn y blaen. “Ti’n iawn, Stevie Wonder yw e, ond dyw hynny ddim wedi’i atal rhag cynhyrchu’r gerddoriaeth orau, ydy e?” Cytunodd pawb. “Sefwch funud” meddai bachgen ar fy llaw chwith “beth yw pobl anabl ta beth?” Trodd ei ffrind ato a dweud “Dyna pwy yn ni!” “O, wi’n gweld.” A chwarddodd pawb.
Fe wnes i siarad â llawer o bobl ifanc, oedd i gyd yn cael amser gwych. Dwy ddim yn gwybod faint o weithiau clywais i fod gwneud pethau yn yr awyr agored yn “cŵl”, “bril”, “hwyl”, “cyffrous”, “mega”. Ond pam mae mor dda? Wel, yr ateb gorau glywais i oedd rhywbeth fel hyn “Wel, rydw i wedi dysgu llwyth, rydw i’n wlyb i’r croen, mae mwd yn fy motwm bol, a bydd isie glanhau fy nghadair olwyn … ond beth yw’r ots!”
Alla i ddim canmol y digwyddiad yma digon. Mae’n wych i gynyddu ymwybyddiaeth o anabledd, ond hefyd i weld bod modd dymchwel rhwystrau i ymwneud a chyfranogiad. Agwedd gadarnhaol yw’r peth hollbwysig, ac mae’r egni positif mae’r digwyddiad yma’n ei gynhyrchu yn siarad drosto’i hun.
Postiwyd yn Chwarae, Cyfranogiad, Plant a Phobl Ifanc Anabl | Dim Sylwadau
Mai 17, 2010
Rydw i’n ei chael hi’n amhosib eistedd wrth ford feithrin gyda phlant sy’n defnyddio paent a phapur heb roi cynnig arni fy hun. Ac ar ben hynny, roedd y plant yma’n paentio â’u bysedd ac at eu peneliniau mewn paent du yn creu lluniau o gwningod. Gwych.
Roeddwn i’n gallu gweld mai cwningen oedd yn fy llun i, ond doeddwn i ddim yn rhy siŵr bod y plant yn cytuno. Yna ymlaen i’r gegin drws nesa, lle roedd rhai rhieni’n gwneud teisennod ac wedi paratoi rholiau bacwn a choffi ar gyfer eu gwesteion. Gwaith caled, ond mae’n rhaid i rywun ei wneud e!
Roeddwn i wedi derbyn gwahoddiad gan Cherrie Taylor a Peter Williams o Faith in Families i fynd i Ganolfan Deulu’r Clas yn Abertawe gyda Kay. Yn yr Eglwys yng Nghymru, mae Bwrdd Cyfrifoldeb Cymdeithasol Esgobaeth Abertawe ac Aberhonddu yn cynnal nifer o Brosiectau Faith in Families, ac fe ges i gyfle i ymweld â thri ohonyn nhw yn Abertawe. Es i i’r Clas yn gyntaf, ac wedyn ymlaen i Ganolfannau Teulu Pen-plas a Bon-y-maen. Tipyn o fore.
Sbel yn ôl fe fues i’n siarad yng nghynhadledd yr Eglwys yng Nghymru, ac yn fuan wedyn ysgrifennodd Cherrie ata i yn gofyn i mi ymweld â nhw. Fe wnaeth hi fy atgoffa am rywbeth roeddwn i wedi’i ddweud yn y gynhadledd, sef “po hiraf rydw i wedi bod yn Gomisiynydd, mwyaf pryderus wyf i am fagu plant a’n cyfrifoldebau tuag at rieni”. Wrth iddi hi fy nghyfarch wrth y drws yn y Clas, daeth yn amlwg yn fuan fod popeth y byddwn i’n ei weld yn ymwneud â darparu gwasanaethau a chefnogaeth i blant a’u rhieni. Roedd awyrgylch cynnes, croesawgar ym mhob un o’r Canolfannau Teulu, ac roedd pob math o bethau’n digwydd yno. Roedd plant wrthi’n paentio â’u bysedd, yn canu caneuon, yn plannu tatws a blodau, ac yn cael amser gwych yn gyffredinol. Dydw i erioed wedi gweld cymaint o gompost mewn ardal chwarae i blant, nac wedi sylweddoli faint o hwyl gallai hynny greu. Felly, tra bod plant y Clas wrthi’n paentio’u dwylo a’u breichiau, roedd plant Pen-plas yn gompost o’u corun i’w sawdl. Fe fydda i’n meddwl bod lefel y llanast bron yn ddieithriad yn cyfateb i lefel yr hwyl – ac roedd y plant yma i gyd yn cael hwyl ac yn dysgu llawer, ac yn wên o glust i glust.
A beth oedd y rhieni’n ei wneud yn y cyfamser? Wel, roedden nhw’n gwneud teisennod, yn cymryd rhan mewn gweithdy gemwaith, yn sgwrsio, ac yn cwrdd â’r Comisiynydd Plant. Wrth drafod gyda nhw, fe glywais i faint roedd y Canolfannau Teulu’n ei olygu iddyn nhw. Dywedodd un ohonyn nhw wrthyf fi ei bod hi wedi bod yn dod yno ers sawl blwyddyn. Meddai hi “Mae ein plant yn wir wedi tyfu yma, ac mae’r un peth yn wir amdanon ni”. Fe glywais i am lwyddiant rhai ohonyn nhw i sicrhau lle mewn prifysgol neu goleg, am y gweithgareddau a’r cyrsiau hyfforddi maen nhw wedi’u dilyn, am y dadleuon maen nhw wedi’u cynnal, sut maen nhw’n cefnogi ei gilydd, eu gobeithion at y dyfodol, a sut mae’r Ganolfan wedi bod yn ganolbwynt i gymaint o bethau cadarnhaol iddyn nhw a’u plant. Dywedodd un arall wrthyf fi: “Mae fy mhlant yn saff fan hyn, ac oherwydd eu bod nhw’n hapus, mae gen i amser i fod yn rhan o bethau a chynllunio at y dyfodol. Mae wedi fy ngwneud yn fam well. Ac achos mod i’n fwy hyderus, mae fy mhlant yn elwa hefyd”.
Mae’r Canolfannau Teulu hefyd yn ganolfannau cyswllt, ac fe ges i weld y cyfleusterau sydd ar gael. Fe glywais i am y trefniadau partneriaeth a faint o ymdrech sy’n cael ei gwneud i sicrhau cyllid a chynllunio adeiladau newydd a rhai wedi’u hadnewyddu. Wrth siarad â’r staff rydych chi’n cael y teimlad bod ganddyn nhw weledigaeth a phwrpas. Maen nhw’n bobl sy’n sylweddoli gwerth gwaith ataliol gyda theuluoedd, manteision partneriaeth a’r budd mae plant yn ei gael trwy fuddsoddi amser a darparu cyfleoedd i rieni. Wrth i nifer cynyddol o blant ddod yn rhan o’r system ofal, mae angen i ni gydnabod gwerth gwaith ataliol yn fwy. Mae’r gwaith yma’n real. Mae’n amlwg yn gwneud gwahaniaeth, ac mae angen i ni osod mwy o werth arno a’i ddiogelu’n fwy nag yr ydym ar hyn o bryd.
Wrth yrru o Fon-y-maen, bu Kay a minnau’n myfyrio ar yr hyn roedden ni wedi’i weld a’n trafodaethau. Meddai Kay, “On’d yw hi’n wych treulio amser gyda phobl go iawn sy’n gwneud sy’n gallu gwneud gwahaniaeth mor gadarnhaol?”. Gwir iawn, Kay, dyna’n union roeddwn i’n meddwl hefyd.
Gyda diolch i’r holl blant, mamau, tadau a staff yn y Prosiectau Faith in Families – pobl ysbrydoledig sy’n gwneud y peth iawn dros eu plant a throstyn nhw eu hunain.
Postiwyd yn Chwarae, Magu Plant | Dim Sylwadau
Ebrill 26, 2010
Wrth i’r ymgyrchu fynd yn ei flaen, mae oedolion, ar fwy nag un achlysur, wedi gofyn i mi oes gan bobl ifanc ddiddordeb yn yr Etholiad Cyffredinol. Ar sail fy mhrofiad yn ystod yr wythnosau diwetha, byddwn i’n dweud mai oes yw’r ateb i hynny.
Roedd pobl ifanc ym Mhrif Gyngor y Ddraig Ffynci’n cymryd diddordeb, ac yn gwneud sylwadau ar berfformiadau’r arweinwyr yn y dadleuon ar y teledu. Mae pobl ifanc eraill wedi sôn wrthyf i am i ba raddau mae polisïau’r pleidiau gwleidyddol yn apelio i bobl ifanc.
Ac wedyn heddi, ces i alwad ffôn gan Nathan. Mae Nathan yn 16 oed ac yn awyddus i wybod beth yw barn y pleidiau gwleidyddol ar ostwng yr oedran pleidleisio i 16. “Pe bai’r oedran pleidleisio’n is, falle bydden nhw’n meddwl mwy am y materion sy’n bwysig i bobl ifanc” eglurodd. Roeddwn i’n cytuno, ond dywedais i fod rhai pobl o’r farn nad oes gan bobl ifanc ddiddordeb mewn gwleidyddiaeth. “Oes, mae”, atebodd yntau “ac rydw i eisiau gofyn barn y pleidiau am hynny – wyt ti’n meddwl byddan nhw’n gwrando arna i, Keith?”
Fe wnes i ei annog i fynd ati. Wedi’r cyfan, plaid ddewr, neu ffôl o bosib, fyddai’n anwybyddu diddordeb pleidleiswyr ifanc a’r rhai fydd â hawl i bleidleisio ymhen ychydig flynyddoedd. Ers peth amser rydw i wedi clywed pobl yn mynegi rhwystredigaeth oherwydd diffyg ymwneud pobl ifanc â gwleidyddiaeth. Ymddengys i mi fod yr etholiad yma wedi ennyn diddordeb ymhlith pobl ifanc.
Gostwng yr oedran pleidleisio? Atebion ar gerdyn post, plis. Pryd bynnag rydw i wedi codi hyn o’r blaen gyda phobl ifanc rydw i wedi clywed dadleuon o blaid ac yn erbyn. Yn yr hinsawdd bresennol mae’n ymddangos bod y rhai o blaid yn y mwyafrif.
Yr hyn sy’n eglur yw ei bod hi’n wych bod pobl ifanc fel Nathan yn ymddiddori cymaint mewn gwleidyddiaeth a’r polisïau fydd yn dylanwadu ar eu dyfodol.
Postiwyd yn Heb Gategori | Dim Sylwadau
